ریجکتی پناهندگی کانادا؛ دلایل ریجکتی و راه‌های ماندن

تصویر پرونده پناهندگی رد شده در کانادا روی میز، با متقاضی نگران در پس‌زمینه و پرچم کانادا؛ برای مقاله ریجکتی پناهندگی کانادا

نامه ریجکتی پناهندگی کانادا را گرفته‌اید و نمی‌دانید قدم بعدی چیست؟ این لحظه می‌تواند ترسناک باشد؛ چون پای ماندن در کانادا، خطر دیپورت و آینده پرونده شما در میان است.

” اما رد درخواست پناهندگی کانادا همیشه به معنی پایان مسیر نیست.”

بسته به شرایط پرونده، ممکن است هنوز راه‌هایی مانند اعتراض در RAD، دادگاه فدرال، PRRA یا درخواست H&C پیش روی شما باشد.

در این مقاله، ساده و مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم بعد از رد شدن کیس پناهندگی در کانادا چه اتفاقی می‌افتد، چه گزینه‌هایی دارید و چطور باید از اشتباهات پرهزینه بعد از ریجکتی جلوگیری کنید.

ریجکتی پناهندگی کانادا چیست؟

ریجکت شدن پناهندگی کانادا یعنی مرجع تصمیم‌گیرنده به این نتیجه رسیده است که متقاضی، طبق معیارهای قانونی کانادا، واجد شرایط اعطای پناهندگی نیست.

به زبان ساده، یعنی آفیسر قانع نشده است که فرد در‌صورت بازگشت به کشور خود با خطر جدی، واقعی و قابل‌ِاثبات روبه‌رو می‌شود.

وقتی پرونده رد می‌شود، معمولاً متقاضی یک نامه ریجکتی با دلایل کتبی دریافت می‌کند. این دلایل مهم‌ترین سند برای انتخاب مسیر بعدی هستند.

دلایل رایج رد شدن کیس پناهندگی در کانادا

دلایل رد درخواست پناهندگی کانادا همیشه یکسان نیست. هر پرونده بر‌اساس مدارک، روایت، کشور مبدا، سابقه فرد و ارزیابی آفیسر یا عضو رسیدگی‌کننده بررسی می‌شود.

اگر هنوز در مرحله تصمیم‌گیری هستید، بهتر است قبل از اقدام با «معایب پناهندگی در کانادا» آشنا شوید.

اما در بسیاری از پرونده‌های ریجکتی، چند دلیل تکراری دیده می‌شوند.

پناهندگی برای کسی است که بتواند نشان دهد در‌صورت بازگشت به کشور خود با خطر واقعی مواجه می‌شود؛ خطراتی مانند آزار، شکنجه، خطر جانی یا رفتار ظالمانه.

اگر آفیسر احساس کند خطر مطرح‌شده کلی، فرضی یا غیرشخصی است، احتمال ریجکتی بالا می‌رود.

مثلاً اینکه «شرایط اقتصادی کشورم بد است» معمولاً به‌تنهایی برای پناهندگی کافی نیست. اما اگر فرد بتواند نشان دهد که به دلایل سیاسی، مذهبی یا اجتماعی هدف تهدید قرار گرفته است، موضوع متفاوت می‌شود.

روایت متقاضی مهم است، اما معمولاً کافی نیست. مدارک می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

در پرونده‌های پناهندگی، فقط شرایط شخصی متقاضی مهم نیست؛ وضعیت کشور مبدا هم بررسی می‌شود. برای همین، هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا برای هر کشور مجموعه‌ای از منابع معتبر منتشر می‌کند که وضعیت سیاسی، اجتماعی، امنیتی و حقوق بشری آن کشور را نشان می‌دهد. این منابع می‌توانند در تصمیم‌گیری درباره پرونده پناهندگی استفاده شوند.

یکی از دلایل مهم ریجکتی، تناقض بین فرم‌ها، مصاحبه‌ها، مدارک و صحبت‌های جلسه رسیدگی است.

مثلاً اگر فرد در فرم اولیه گفته باشد تهدیدها از سال ۲۰۲۲ شروع شده، اما در جلسه بگوید از سال ۲۰۲۰، باید بتواند این اختلاف را توضیح دهد.

IRB در راهنمای ارزیابی اعتبار، موضوعاتی مانند تناقض‌ها، ابهام در شهادت، مدارک، رفتار متقاضی و امکان توضیح تناقض‌ها را در ارزیابی Credibility بررسی می‌کند.

گاهی متقاضی درباره وضعیت بد کشور خود مدارک متعددی ارائه می‌دهد، اما نمی‌تواند نشان دهد چرا خودش شخصاً در معرض خطر است.

برای مثال، گزارش‌های عمومی درباره سرکوب در یک کشور می‌تواند مفید باشد، اما باید به پرونده شخصی متقاضی وصل شود.

اگر تصمیم‌گیرنده فکر کند متقاضی می‌تواند در بخش دیگری از کشور خود زندگی کند و در آنجا خطر جدی نداشته باشد، ممکن است پرونده رد شود.

به این موضوع معمولاً Internal Flight Alternative گفته می‌شود.

جلسه پناهندگی فقط تعریف داستان نیست. متقاضی باید بتواند روایت خود را منظم، دقیق و قابل دفاع ارائه کند.

آماده نبودن برای سؤال‌های مهم، ندانستن جزئیات پرونده، ناهماهنگی با مدارک یا نداشتن ترجمه درست مدارک می‌تواند به ضرر پرونده تمام شود.

بعد از رد درخواست پناهندگی کانادا چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا درخواست پناهندگی را رد کند، متقاضی معمولاً باید برای ترک کانادا آماده باشد؛ اما در بعضی پرونده‌ها هنوز مسیرهای قانونی برای اعتراض یا بررسی دوباره وجود دارد. 

اولین قدم، دریافت نامه تصمیم منفی و بررسی دلایل ریجکتی است. اگر واجد شرایط اعتراض در بخش تجدیدنظر پناهندگی باشید، معمولاً فقط ۱۵ روز از زمان دریافت دلایل کتبی تصمیم فرصت دارید تا درخواست اعتراض خود را ثبت کنید.

از همین لحظه باید سریع بررسی شود:

آیا بعد از ریجکتی فوراً دیپورت می‌شوم؟

لزوماً نه. اما بعد از ریجکتی پناهندگی نباید منتظر بمانید یا موضوع را ساده بگیرید.

اینکه چه زمانی دستور خروج اجرا شود، به مرحله پرونده شما بستگی دارد؛ مثلاً اینکه هنوز حق اعتراض دارید یا نه، اعتراض ثبت کرده‌اید یا نه، تصمیم منفی از بخش حمایت از پناهندگان صادر شده یا از بخش تجدیدنظر پناهندگی و آیا اجرای دستور خروج موقتاً متوقف شده است یا خیر.

در بعضی پرونده‌ها، با ثبت اعتراض یا مراجعه به دادگاه فدرال، اجرای دستور خروج ممکن است موقتاً متوقف شود. اما این موضوع برای همه پرونده‌ها خودکار نیست.

بعد از ریجکتی، ادامه کار به وضعیت پرونده و اعتبار مجوز کار شما بستگی دارد. اگر در حال اعتراض باشید یا خروج شما از کانادا فعلاً قابل اجرا نباشد، ممکن است بتوانید مجوز کارتان را حفظ یا تمدید کنید.

اقدامات فوری بعد از دریافت نامه ریجکتی پناهندگی کانادا

بعد از رد شدن کیس پناهندگی در کانادا، معمولاً ۴ مسیر اصلی قابل بررسی است. البته این مسیرها برای همه افراد یکسان نیستند و بسته به مرحله پرونده، نوع تصمیم، مهلت‌های قانونی و شرایط شخصی متقاضی فرق می‌کنند:

۱. اعتراض به ریجکتی پناهندگی کانادا از طریق RAD

اولین گزینه در بسیاری از پرونده‌ها، اعتراض به ریجکتی در بخش تجدید‌نظر پناهندگی یا همان RAD است.

این مسیر زمانی مطرح می‌شود که درخواست پناهندگی شما در مرحله اول رد شده باشد و قانوناً حق اعتراض داشته باشید. 

در RAD، پرونده دوباره مثل جلسه اول پناهندگی از صفر بررسی نمی‌شود. تمرکز اصلی روی این است که آیا در تصمیم قبلی اشتباه مهمی وجود داشته یا نه؛ مثلاً اشتباه در بررسی مدارک، تحلیل شرایط پرونده یا نتیجه‌گیری نهایی.

RAD دقیقاً چه کاری می‌کند؟

RAD بررسی می‌کند که آیا بخش حمایت از پناهندگان (RPD) در تصمیم خود اشتباه کرده است یا نه. این اشتباه می‌تواند مربوط به قانون، واقعیت‌های پرونده یا ترکیبی از هر دو باشد. در بیشتر موارد، RAD بدون جلسه حضوری و براساس مدارک و لایحه ارسالی تصمیم می‌گیرد.

مهلت اعتراض به ریجکتی پناهندگی کانادا (RAD)

برای شروع درخواست تجدید‌نظر، باید فرم ثبت اعتراض ( Notice of Appeal) را حداکثر تا ۱۵ روز بعد از دریافت نامه ریجکتی ثبت کنید. سپس باید مدارک و شواهد تجدید‌نظر (Appellant’s Record) را حداکثر تا ۴۵ روز بعد از دریافت دلایل کتبی ارسال کنید.

اینفوگرافیک افقی و مرحله‌ای درباره مراحل اعتراض به ریجکتی پناهندگی کانادا (RAD) شامل سه مرحله: تحلیل دلایل ریجکتی، ثبت لایحه تجدیدنظر ظرف ۱۵ روز و ارسال مدارک تکمیلی ظرف ۴۵ روز.

اگر نامه ریجکتی را دریافت کرده‌اید، بهتر است قبل از پایان مهلت ۱۵ روزه، دلایل تصمیم RPD را با یک وکیل مهاجرتی خبره بررسی کنید. در RAD، کیفیت لایحه و تشخیص دقیق خطای RPD معمولاً از حجم مدارک مهم‌تر است.

اگر اعتراض شما در RAD رد شود، مسیر بعدی ممکن است دادگاه فدرال کانادا باشد. وقتی درباره دادگاه فدرال صحبت می‌کنیم، منظورمان معمولاً Judicial Review یا بررسی قضایی است.

در این مسیر، دادگاه پرونده پناهندگی را دوباره مثل یک جلسه جدید بررسی نمی‌کند. کار دادگاه این است که ببیند آیا تصمیم قبلی از نظر قانونی، منطقی و منصفانه درست گرفته شده است یا نه.

برای مثال، اگر تصمیم‌گیرنده به مدارک مهم توجه نکرده باشد، دلیل کافی برای رد پرونده نداده باشد یا روند رسیدگی منصفانه نبوده باشد، ممکن است بتوان موضوع را در دادگاه فدرال بررسی کرد.

دادگاه فدرال گزینه‌ای جدی است، اما برای هر پرونده‌ای مناسب نیست. این مسیر بیشتر زمانی کاربرد دارد که بتوان خطای حقوقی، اشتباه در بررسی مدارک یا ایراد در روند تصمیم‌گیری را نشان داد.

دادگاه فدرال چه تصمیمی می‌گیرد؟

اگر دادگاه با تصمیم IRB موافق باشد و خطایی پیدا نکند، فرد باید کانادا را ترک کند. اگر دادگاه پرونده را به IRB برگرداند، پرونده دوباره بررسی می‌شود؛ اما این به معنی قبولی خودکار پرونده نیست.

گزینه سوم، ارزیابی خطر پیش از اخراج یا Pre-Removal Risk Assessment است.

PRRA زمانی مطرح می‌شود که دولت کانادا قصد اجرای خروج فرد از کشور را داشته باشد. هدف این مسیر این است که بررسی شود آیا بازگرداندن فرد به کشورش او را در معرض آزار، شکنجه، خطر جانی یا رفتار ظالمانه و غیرمعمول قرار می‌دهد یا نه. 

نکته مهم این است که PRRA چیزی نیست که متقاضی هر زمان خواست، خودش ثبت کند. وقتی روند خروج شروع شود، آفیسر آژانس خدمات مرزی کانادا بررسی می‌کند که آیا فرد برای PRRA واجد شرایط است یا نه.

شرایط PRRA برای ایرانیان

در حالت معمول، بعد از تصمیم ریجکتی نهایی درباره پرونده پناهندگی، متقاضی باید ۱۲ ماه صبر کند تا بتواند برای PRRA اقدام کند. اما برای برخی ایرانیان یک استثنا وجود دارد.

طبق اعلام رسمی اداره مهاجرت کانادا، ایرانیانی که بین ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴ تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ از هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا یا دادگاه فدرال تصمیم منفی گرفته‌اند، ممکن است از این محدودیت ۱۲ ماهه معاف باشند. البته این معافیت به معنی قبولی قطعی نیست و هر پرونده جداگانه بررسی می‌شود.

نکته مهم دیگر این است که در‌حال‌حاضر برای ایران تعویق اداری اخراج یا ADR اعمال می‌شود. یعنی آژانس خدمات مرزی کانادا فعلاً به دلیل جنگ، اخراج به ایران را به‌صورت موقت به تعویق می‌اندازد. نام ایران در فهرست کشورهایی است که ADR برای آن‌ها برقرار است.

در نتیجه، بعضی متقاضیان ایرانی بعد از ریجکتی ممکن است در وضعیت بلاتکلیف قرار بگیرند؛ یعنی از یک طرف پرونده پناهندگی‌شان رد شده، اما از طرف دیگر اخراج به ایران فعلاً اجرا نمی‌شود. در چنین شرایطی، ممکن است پرونده هنوز به مرحله PRRA نرسد.

بنابراین، اگر ایرانی هستید و ریجکتی پناهندگی گرفته‌اید، فقط به این نکته اکتفا نکنید که «فعلاً اخراج انجام نمی‌شود». حتما در اسرع وقت با یک وکیل مهاجرتی خبره مشورت کنید تا وضعیت پرونده شما از بلاتکلیفی خارج شده و مشخص شود کدام مسیر قانونی برای شما قابل اقدام است.

گزینه چهارم، مسیری کاملا متفاوت است؛ درخواست اقامت دائم بر‌اساس دلایل بشر‌دوستانه و شرایط خاص که معمولاً با عنوان ویزای بشردوستانه کانادا (H&C) شناخته می‌شود.

این مسیر با اعتراض پناهندگی فرق دارد. در H&C تمرکز اصلی روی شرایط انسانی، خانوادگی یا اجتماعی متقاضی در داخل کانادا‌ست؛ شرایطی مانند مدت حضور در کانادا، وابستگی‌های خانوادگی، وضعیت فرزندان، میزان ادغام در جامعه کانادا یا شرایط خاص پزشکی و انسانی.

این گزینه برای کسانی مناسب است که به دلایل قانع‌کننده، نیاز دارند در کانادا بمانند و ترک این کشور برای آن‌ها تبعات جدی به همراه دارد.  

برای آشنایی با شرایط این مسیر، پیشنهاد می‌کنیم مقاله جامع ویزای بشردوستانه کانادا را بخوانید.

محدودیت ۱۲ ماهه H&C برای ریجکتی پناهندگی

اگر درخواست پناهندگی شما در ۱۲ ماه گذشته توسط بخش حمایت از پناهندگان یا بخش تجدیدنظر پناهندگی رد شده باشد، معمولاً نمی‌توانید بلافاصله برای H&C اقدام کنید. به این موضوع، محدودیت ۱۲ ماهه درخواست بشردوستانه گفته می‌شود.

البته در بعضی شرایط استثنا وجود دارد؛ مثلاً اگر خروج از کانادا به‌طور جدی به کودک زیر ۱۸ سال آسیب بزند، یا متقاضی به بیماری خطرناکی مبتلا باشد و درمان آن در کشور مبدا در دسترس نباشد.

مقایسه هر ۴ مسیر: RAD، دادگاه فدرال، PRRA و H&C

مسیر چه زمانی مطرح می‌شود؟ هدف اصلی نکته کلیدی
RAD بعد از رد شدن پرونده در RPD تجدید‌نظر و اعتراض به تصمیم ریجکتی فقط بعضی متقاضیان حق اعتراض در RAD دارند و مهلت آن کوتاه است.
دادگاه فدرال بعد از رد شدن اعتراض در RAD بررسی ایرادهای حقوقی تصمیم دادگاه پرونده را از اول بررسی نمی‌کند؛ فقط می‌سنجد تصمیم قبلی درست و منصفانه بوده یا نه.
PRRA زمانی که دولت کانادا قصد اجرای خروج فرد را دارد بررسی خطر بازگشت به کشور مبدا متقاضی هر زمان بخواهد نمی‌تواند PRRA بدهد؛ باید واجد شرایط شناخته شود.
H&C وقتی فرد دلایل انسانی قوی برای ماندن در کانادا دارد درخواست اقامت دائم بر‌اساس شرایط انسانی معمولاً جلوی اجرای دستور خروج را به‌صورت خودکار نمی‌گیرد.

در نهایت، کدام مسیر مناسب‌تر است؟ (نظر تخصصی)

در نهایت، بهترین مسیر فقط با اسم روش مشخص نمی‌شود. باید تاریخ ریجکتی، دلیل رد شدن پرونده، وضعیت خروج، مدارک جدید و شرایط شخصی متقاضی با هم بررسی شوند.

اشتباهات رایج بعد از رد درخواست پناهندگی کانادا

نقش وکیل در پرونده ریجکتی پناهندگی کانادا

پرونده ریجکتی پناهندگی فقط با پر کردن چند فرم جلو نمی‌رود. در این مرحله باید دلیل رد شدن پرونده دقیق بررسی شود، مسیر درست انتخاب شود، مدارک با استراتژی چیده شوند و مهلت‌های قانونی از دست نروند.

بنابراین، کمک گرفتن از وکیل یا مشاور رسمی مهاجرت به کانادا می‌تواند نقش مهمی در انتخاب مسیر درست بعد از ریجکتی داشته باشد؛ مخصوصاً اگر پرونده وارد مرحله اعتراض، دادگاه فدرال، PRRA یا درخواست بشردوستانه شود.

وکیل برای ریجکتی پناهندگی کانادا چه کمکی می‌کند؟

یک وکیل یا نماینده مجاز می‌تواند:

مرتضی هماپور

مرتضی هماپور

RCIC: R514558 | CICC

نماینده مجاز چه کسی است؟

در کانادا، ارائه خدمات پولی مهاجرتی فقط باید توسط افراد مجاز انجام شود؛ مثل مشاور رسمی مهاجرت کانادا یا وکیل دارای مجوز. اگر نماینده شما مجاز نباشد، ممکن است درخواستتان رد شود. 

در ویزا موندیال، بررسی پرونده‌ها زیر نظر مرتضی هماپور، مشاور رسمی مهاجرت کانادا و وکلای حقوقی کانادایی انجام می‌شود. ایشان با کد فعالیت RCIC: R514558 در انجمن رسمی CICC ثبت شده‌اند.

چه زمانی باید مشاوره بگیرید؟

بهترین زمان، بلافاصله بعد از دریافت تصمیم منفی است؛ نه زمانی که مهلت‌ها تمام شده‌اند.

ریجکتی پایان راه نیست؛ هوشمندانه تصمیم بگیرید

ریجکتی پناهندگی کانادا به معنی پایان همه راه‌ها نیست؛ اما از این مرحله به بعد، هر تصمیم باید دقیق، سریع و بر‌اساس شرایط واقعی پرونده گرفته شود. 

آنچه اهمیت دارد این است که دلیل رد شدن پرونده، مهلت‌های قانونی، وضعیت خروج از کانادا و مدارک جدید شما به‌درستی بررسی شود. انتخاب اشتباه یا اقدام دیرهنگام می‌تواند فرصت‌های قانونی بعدی را محدود کند.

اگر جواب ریجکتی گرفته‌اید، قبل از هر اقدامی پرونده‌تان را تخصصی بررسی کنید.

در ویزا موندیال، نامه ریجکتی، دلایل رد شدن و مهلت‌های قانونی بررسی می‌شود تا مشخص شود کدام مسیر برای پرونده شما قابل اقدام است؛ اعتراض، دادگاه فدرال، PRRA یا درخواست بشردوستانه.

برای اینکه زمان و فرصت‌های قانونی را از دست ندهید، می‌توانید همین حالا درخواست مشاوره تخصصی ثبت کنید.

سوالات متداول

اگر درخواست پناهندگی رد شود، باید خیلی سریع نامه ریجکتی و دلیل رد شدن پرونده بررسی شود. در بعضی پرونده‌ها ممکن است بتوانید به تصمیم اعتراض کنید یا از دادگاه فدرال کانادا درخواست بررسی قضایی بدهید. در بیشتر مسیرها، شما فقط ۱۵ روز از زمان دریافت نامه ریجکتی فرصت دارید تا لایحه اعتراض را بفرستید.

برای مسیر اعتراض در RAD و درخواست تجدید‌نظر، معمولاً باید درخواست خود را ظرف ۱۵ روز و مدارک تکمیلی را ظرف ۴۵ روز بعد از دریافت نامه ریجکتی ارائه کنید.

خیر. همه متقاضیان حق اعتراض در بخش تجدیدنظر پناهندگی را ندارند. بعضی پرونده‌ها از این مسیر محروم هستند؛ مثلاً پرونده‌هایی که متقاضی آن‌ها را پس گرفته یا رها کرده، پرونده‌هایی که بی‌اساس یا فاقد اعتبار تشخیص داده شده‌اند و برخی پرونده‌های مربوط به توافق کشور امن سوم.

به همین دلیل، بعد از ریجکتی باید اول بررسی شود که آیا اصلاً امکان اعتراض در RAD برای پرونده شما وجود دارد یا نه.

بله، از نظر قانونی ممکن است؛ اما توصیه نمی‌شود بدون بررسی تخصصی اقدام کنید. اعتراض به ریجکتی پناهندگی فقط پر کردن فرم نیست و باید دلیل رد شدن پرونده، مهلت‌های قانونی، مدارک و ایرادهای تصمیم قبلی دقیق بررسی شوند.

این مقاله را با دوستان خود به اشتراک بگذارید!

من امیرعباس هستم. اینجا در ویزا موندیال به‌عنوان کارشناس محتوا فعالیت می‌کنم. در سال ۹۷ مدرک کارشناسی‌ارشد خودم رو در رشته مدیریت بازاریابی گردشگری از دانشگاه علامه طباطبایی گرفتم و بیش از ۵ ساله که در حوزه بازاریابی محتوایی کار می‌کنم. با ترکیب دانش خودم در حوزه‌های گردشگری و مهاجرت و تخصصم در حوزه محتوا، تلاش می‌کنم تا اطلاعاتی موثق و کاربردی درباره مهاجرت در اختیار شما قرار بدم. راستی تو روزهای تعطیل می‌تونید من رو تو کوه، جنگل، کویر، لب دریا و کلا توی طبیعت پیدا کنید.
مرتضی هماپور

مقالات وبسایت ویزا موندیال توسط مشاور رسمی مهاجرت کانادا (RCIC)، مرتضی هماپور، بررسی و تایید می‌شوند. ما همواره در تلاشیم تا اطلاعاتی دقیق، به‌روز و قابل اعتماد در زمینه مهاجرت را در اختیار شما قرار دهیم.

برای مهاجرت نیاز به کمک دارید؟

شرکت مهاجرتی ویزا موندیال یک شرکت حقوقی پیشرو در زمینه مهاجرت به کانادا، اروپا و آمریکاست که ۱۲ سال سابقه فعالیت دارد. ویزا موندیال با پشتوانه تیمی بیش از ۲۰۰ نیروی متعهد به شما برای مهاجرت آسان به کانادا کمک می‌کند. از زمان تاسیس ویزا موندیال تا کنون بیش از ۱۰‌هزار پرونده مهاجرتی با موفقیت به اتمام رسیده‌اند. این موضوع ویزا موندیال را به یکی از قابل‌‌اعتماد‌ترین موسسات مهاجرتی کشور تبدیل کرده است.

تیم ویزا موندیال
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 دیدگاه ها
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

درخواست مشاوره اولیه مهاجرت

"*" indicates required fields

This field is for validation purposes and should be left unchanged.
خبرنامه
This field is hidden when viewing the form